Beginners 4×4 kursus

 [Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=134]

[Gepubliseer in Leisure Wheels, Julie 2010]

Twaalf 4×4 voertuie met wanna-bee 4×4 fundi’s vertrek vanaf Worcester, na die Tierkloof 4×4 roete. Daar gekom maak ons ons tuis onder ‘n lapa en luister na Phil, die instrukteur, wie die basiese beginsels van 4×4 verduidelik. Een van die (verskeie) aspekte van die uurlange praatjie wat rekordering waardig is, is die opmerking dat “daar is nie ‘n slegte 4×4 nie”. Elkeen het sy sterk en swak punte waarvoor jy as bestuurder aanpassings maak, ja, maar ‘n slegte 4×4 is daar nie. Gedog ek sit maar net hierdie gedeelte in ter wille van die meewarige bestuurders van ‘n seker fabrikaat wat beweer dat alles altyd reg loop met daardie fabrikaat. Buiten vir my Mazda is daar ‘n Colt – verder is alles Toyota dubbel- of enkelkajuite, Prado’s en Land Cruisers. O ja, en ‘n Condor.

Ná die praatjie word bande afgeblaas soos per die instrukteur se instruksie en vertrek die konvooi op die roete.  Ek en Frikkie dek die agterhoede.

Die roete is klipperig. Dis ‘n mooi omgewing met ‘n uitkyk oor die Brandvlei dam. My passasier, Christo, neem foto’s met my kamera aangesien ek nie daarby sal uitkom met die ryery nie.

Sommer vroeg op die roete kry ons ons eerste moeilike trajek wat behels om ‘n steilte met klipperige terrein en gate in ‘n “S” uit te ry. Stof, klippe, stukkies rubber spat maar. Eers met die derde probeerslag, en met die ewenaargrendel gekoppel, kom ek bo uit.

Christo het intussen al ‘n paar wen-foto’s met my kamera geneem toe ek onthou dat die film nog in die kamera-sak is. Ek sit die film in. Die foto’s behoort nou beter te kom.   

So driekwart deur die roete kom ek by ‘n vurk in die pad wat sê regs vir “ervare bestuurders”. Ek wil links mik vir die sissie-roete, maar dis duidelik dat al die spore voor my regs gegaan het. Soos ‘n lam ter slagting is ek maar gedweë agterna op die roete vir “ervare bestuurders”. Dit bring ons by Diepkloof.

Dis ‘n rivierloop met steil walle. Van hierdie kant af ondertoe is dit sand, soos in ‘n harderige sandduin, maar met diep gate dat die voertuie soms op hul onderstelle daar afsleep.  Ek arriveer net toe dit die Condor voor my se beurt is. Die Condor vat sy lyn effens verkeerd. Sy linkervoorwiel gly in ‘n gat in wat sy maag laat skuur, en dan die regteragterwiel sowat ‘n meter in die lug laat.   Dit lyk indrukwekkend. Jy weet, amper soos ‘n Great Dane-reun-teen-die-boom tipe van houding.

Aan die anderkant van die rivierloop moet jy weer dieselfde tipe steilte bult-op ry. Die voertuie voor my is anderkant uit met tollende bande en rasende enjins. Die Condor se lyn is verkeerd. Met die uitgaanslag bo spring die regtervoorwiel in die lug op en die voertuig gly na links amper in ‘n boom vas. Die instrukteur pak ‘n klip as merker om die daaropvolgende voertuie op ‘n veiliger lyn te sit. Hou links van die klip.

Toe dit my beurt raak klim ek in die bakkie. Ek ref die enjin net dat die ouens kan hoor hier kom krag. Ek spoeg by die venster uit en druk my camel agter my oor in. Dan draai ek die ruit af en spoeg weer, die keer deur die oop venster. Ek haal die camel agter my oor uit en druk hom dood. Sit hom nou weer terug agter die ander oor waar dit nog nie gebrand het nie. Dan knyp ek die bakkie onder my regter-arm vas terwyl ek nonchalant met my linkerhand op die rathefboom sit. Ek stuur met my knieë. Bult af, bult op wat maak dit saak. Geen probleem nie, ek ry rustig die bult anderkant uit. Hou stil. Klim uit. Spoeg op die grond en steek weer my camel aan …..   Nee, sorrie, ek lieg vreeslik.  Dis eintlik nie hoe dit gebeur het nie.

Eintlik was dit meer, soortvan, nadat ek vir ‘n benoude piepie agter ‘n bos teruggekom het, toe is dit my beurt.  My mond is droog en my hande en my kuite bewe.  Tewens, ek besluit om my bewende kuite tot die beste aan te wend deur my regtervoet maar op die rem te hou. Die man het mos gesê ons moet die remme pomp. My bewende kuit werk net so goed soos ABS remme. Die regte lyn blyk die antwoord te wees. Gelukkig kon ek uit die manne voor my se foute leer, en beduie die instrukteur my presies op die regte lyn. Ek maak nes hy sê.  Die bakkie loop die bult aan die anderkant kaf sonder enige probleme.  Ek voel baie tevrede, maar ek moet bieg, die verligting is groot.  Ek bly klou maar aan my stuurwiel vas dat die ouens nie moet sien hoe my hande bewe nie.

Aan die einde kry ons elkeen ‘n sertifikaat.  Eintlik is ek nou nogal erg tevrede met myself.  Ek is nou die trotse eienaar van ‘n sertifikaat wat sê ek het al ‘n 4×4 bestuur.

 PG JONKER

“Raad vir jou eerste 4×4 kursus “

1.  Moenie stop en uitspring om jou nawe te sluit die oomblik as jy die teerpad verlaat nie.  Buiten dat dit voortydig is lyk jy bietjie soos ‘n pop om agter jou voorwiel te hurk met almal wat by jou verbyry en wonder wat jy doen.

2.  Moenie voor almal vir die instrukteur vra waarvoor daai kort kierie langs die rathefboom nou weer is nie.  Lê diskresie aan die dag.

3.  Draai jou vensters op voordat jy vinnig stop op ‘n sandpad.

4.  Oorweeg om nie vier kindertjies onder die ouderdom van 4 jaar oud saam te neem nie.  Dis vreeslik irriterend as jy eintlik nêrens heen op pad is nie, en iemand vra gedurig of ons al amper daar is.

5.  Oorweeg ook om tieners tuis te los.  Hulle het geen vrees dat jou goed skade kan kry nie.  Jy wil ook nie daardie tipe teleurstelling in hul oë sien as hul oukêrel dalk nie kans sien vir ‘n moeilike, dog opwindende, trajek nie.

6.  As die dame wat agter jou ry uitklim om vir jou te sê jy kan maar vinniger ry, moenie in woede reageer nie.  Aanvaar dat sy ‘n voertuig met ‘n vaste …

Part 1 – Cape to Kasane

[Also in Afrikaans @ https://pgjonker.co.za/?p=192]

BOTSWANA & ZAMBIA TOUR 2008

Part 1

(by PG Jonker)

Preamble

For years my wife and I have been dreaming about a trip to Vic Falls.  So when we heard that family and friends of ours are planning a tour to Vic Falls, this seemed like the time to do the tour.

Departure

Day 1

Our time of departure is somewhat hampered by the Department of Education and Training.  Two of the scholars on the tour must still write exams on the Thursday morning of our departure.  So we only leave after 11h00 from Durbanville.  Of the seven vehicles on the tour, only two will start their travel in convoy.  The rest will each be travelling on their own.  We’ll see where we meet up with the rest of the crowd.

By late evening we reach Kimberly, without having managed to catch up with any of the other vehicles in the convoy.  Half past nine on a Thursday evening we could find no take-away outlet open, and make do with the few day-old sandwiches left.  We get comfy accommodation at the Kalahari Lodge just South of Kimberly, pay a night watch a R50 tip to look after our packed bakkie, and get a wonderful night’s sleep.

Day 2

After an early breakfast at a petrol station in Kimberley, we travel to our destination somewhere way past Lephalale.  We hope to catch up with at least part of the convoy by then!

Our route takes us through the old Western Transvaal and through some towns that now apparently have rate payer’s boycotts.  I can understand why.

In the rural areas the landscape looks, well, less green than, for instance, the Boland in winter.

In Rustenburg I cannot help but wonder why they have traffic rules.  I’m the only one that sticks to any of the traffic rules and to the speed limit.  However, it turns out that these rules are for my protection.  If you stick to the speed limit of an absurd 80km/h on an open road, it is a lot easier to prevent a head-on collision with an oncoming taxi overtaking another taxi on a blind ascent.  This happens on a few occasions, with the occupants of the taxi appearing totally unfazed by the occurrence.

Eventually we reach Lephalale.  We establish cell phone contact with the rest of the convoy.  In spite of the town not being very big, various attempts to join our convoy turn out to be unsuccessful.  So we decide to go wait outside town for them to pass.

Shortly after we fell in at the back of the convoy it becomes dark.  The leader of the pack is driving pedal to the metal, and it takes some doing to keep up.  After a few turn-offs we were later not quite sure whether we were still following the right convoy.  Eventually we arrive at Mareba lodge, some 137km past Lephalale, finding ourselves to still be part of the right convoy.

The thing with these long distance travels is that one gets so absorbed that the whole day passes without you really taking much cognisance of what is happening around you.  As a result, after two full days on the road, I have only two photos to show for it.  Each of the reading on my GPS at the end of the day, indicating that we have travelled 953 and 958km’s respectively!

Botswana

Day 4

After a day of relaxation at the Mareba Lodge, we depart for Botswana.  We enter Botswana at the Zanzibar border crossing.  No, we were nowhere near Zanzibar, this is one of the crossings between Limpopo and Botswana.

It takes a while to do the paper work for the seven vehicles.  The low-water bridge takes us through a few inches deep water.

At the Botswana side Henk realises that he lost his folder with all the passports and his car’s registration papers.  A short but frantic search fortunately renders success.  The bag was left on the rear bumper of the Isuzu bakkie, where it merrily made it across the river without falling off.  One should bear this little spot in mind for your mother in law.

By way of natural selection the convoy splits into three smaller groups, with driving habits more or less dictating into which group you fall.  We take the rear guard, together with two other vehicles, being the slow couches in the group.

Not having been able to obtain Pulas before we left South Africa, I pull in at the petrol station in Francistown with trepidation.  I show the pump attendant all my cards that I have.  He chooses his preferred brand, and fills up my tank.  With abated breath I watch the attendant processing the transaction with my credit card.  It is a huge relief to see the transaction go through without any problems!  A first of many happy encounters with my credit card at the pay points of Botswana vendors.

At Nata we fill up again, and then we hit the road for the last 300km’s to Kasane.  The road is good.  We should be in Kasane in no time.  Not so!  The broad tar road becomes somewhat less wide as we proceed.  Then there is a board that warns against potholes.  No problem, fortunately I mos drive a bakkie.   Not too far off there is another board that says “Severe Potholes”.   Mmm.

Well, to cut the long story short, eventually we find ourselves on an extended series of potholes, connected with stretches of tar in between.

It will appear that trucks that otherwise would have travelled through Zimbabwe now take this route through Botswana.  And it is clear that the road is not up to the task.

Progress is slow.  My wife has taken up position on the back seat from where she manages everything but the bakkie.  She is the crèche, nurse, chef and entertainer, all in one.  All I need to do is to keep the bakkie on the road.

Quite often a large truck will approach from the opposite direction on our side of the road, as this side appears to be marginally better than the other side.  All we can hope for is for those drivers to get back to their side of the …

Part 2 – Kazungula to Livingstone

[Also in Afrikaans @ https://pgjonker.co.za/?p=151]

BOTSWANA & ZAMBIA TOUR 2008

PART 2

(by PG Jonker)

Kazungula ferry

Day 6

According to my watch, today is the 31st of June, but I think it might not be exactly correct.

Our convoy of seven vehicles leaves early morning from Kasane in Botswana to try to get as near as possible to the front of the queue at the Kazangula ferry.  The plan is to enter Zambia with the ferry over the Zambezi, rather than to do two border crossings:  one into Zimbabwe, and then another one into Zambia at the Victoria Falls.  Also, I am told, this is the real Africa experience.  No easy peasy entry through Zim, bru.  Real men do ferries.

Up to now I have been touring Botswana on 300 Pulas and my credit card.  Before I left Durbanville I tried to buy Pulas and Kwachas, but could find none.  So with my borrowed 300 Pulas wearing thin, my credit card, and some US$ tucked away, I am to tackle this border crossing.  Up to now the credit card was pretty much accepted everywhere.

The formalities on the Botswana side take only a few minutes and proceed without incident.

From there you drive down to the Zambezi river.  The GPS makes it sound very simple.  The girl tells you:  “Drive 600 meters and board the ferry”.  Sommer just like that.  She has not been to this ferry yet.

We arrive there with the two queues in relative chaos.  The one ferry just had a breakdown.  Those vehicles heading for the now non-functional ferry all want to get back into the other queue.  And not everyone in the other queue is as welcoming to receive them back as they might have hoped for.

Fortunately there is a separate queue for non-truckers.  I mean, falling into the back of the truck queue would be enough to dampen anyone’s spirit.  I nevertheless considered going for the front of the queue.  I know, there is someone there already, but likewise, there is already someone the back of the queue as well, mos.  Acting upon the advice of my wife, though, we decide to join the queue in the conventional way, which is at the back.

Amidst this chaos various agents approach you to offer their services.  Jacob tells me that he will take me through the whole process, for which service I only need to pay him R20.  This sounds too good to be true.  I feel my knuckles become white as I hold on to my purse.  One never knows.  However, Jacob is a very persuasive gentleman, and I hire him.  Admittedly, this is one of those services that gets sold, rather than bought.  I take a picture of Jacob and his partner for future identification, just for in case.

Jacob and his assistant, whose name I unfortunately forgot, stays with me all the time, advising, encouraging and instructing.  At one stage Jacob instructs me to pull my bakkie into the queue where he indicates.  I do so.  Not everyone in the queue appears thrilled with my presence, but I decide to rather ignore them.  Jacob seems like a man with authority, and I just do what Jacob tells me to do.

I make small talk with a tour operator who advises me rather not to make use of these agents.  It’s a waste of money, he informs me.  However, it turns out that this tour operator himself greases the palm of an agent who works on the ferry.  Given that I got on the same ferry as the tour operator made me feel I got my money’s worth.

The ferry itself is a rather interesting experience.  Two ordinary vehicles in front, one truck in the middle, two further vehicles at the back, a load full of passengers, and off you go.

On the Zambian side things look even worse.  Trucks do battle passing each other in the somewhat confined space.  A few loud bangs and loud protests confirm that the space is, in fact, too confined for the number of trucks.

I got separated from the rest of our convoy, so my plan to borrow some Kwachas from some of my fellow travellers will not work. Jacob escorts me to the immigration offices.  I fill in the forms.  Then Jacob reappears.  Without me asking he props 200 000 Kwachas in my hands and points me to the direction of an official where I need to pay this money.  The official, though, is deep in thought as he reads the day’s paper.  Maybe he was slightly myopic that he just did not see me.  Before I could make my presence known to him in some alternative way, Jacob arrives again.  He marches me around the building to another window where he takes me to second from the front.  After the gentleman in front of me had his fee paid, I wait for the official to call “next!” or something to that effect.  It does not happen.  This official, too, turns to his newspaper.  Jacob arrives again.  He then demonstrates to me how it is done.  You push your head through the hole and shove your papers under the nose of the official.  The official then looks up, disturbed, sighs, and then issues your receipt.  Nogals neat, I thought.

By now I have come to trust Jacob.  From the receipts that Jacob hand to me I can see that he paid the US$20 for the ferry, the 225 000 Kwachas for insurance, and he also paid the 200 000 Kwachas for the carbon tax or whatever.  This means that Jacob already invested a cool R1200 in me.  Now I understand why Jacob is looking after me so nicely.  I’m his investment, and until such time as I have rendered him some proceeds on his investment, he’s not going to let me out of his sight.  Well, it works for me.

Eventually we have all the paperwork done.  At the gate where you leave the immigration area Jacob and his assistant await us.  The hour of reckoning has now come.  I soon realize that the R20 fee that I have agreed upon with Jacob was only a decoy.  He makes his money from the exchange rate.  Jacob makes his sum …

Part 3 – Vic Falls and Livingstone

[Also in Afrikaans @ https://pgjonker.co.za/?p=144]

BOTSWANA & ZAMBIA TOUR 2008

PART 3

(by PG Jonker)

Vic Falls

The Smoke that Thunders.  Indeed.  No picture that I have seen of the Victoria Falls could prepare me for this majestic sight.   It simply defies description.  I will not even endeavour to do so.  I simply do not have the linguistic skills to do justice to this.

The rented poncho’s and jiffy bags to keep cameras dry are essentials for this outing. 

Also, if you have a six-year old with you, the thunder that the name alludes to will probably scare the living daylights out of him.  I had to hightale it from under the mist and thunder with Chris-Jan, my six year old, as it left him panic stricken. 

Sales Talk

The Victoria Falls in itself is something really awesome.  No, majestic, even sacred.  No picture can really prepare you for this sight.  I would assume that professional writers would be able to put in words what I’m trying to say, but I’m afraid the above is as good as I can get.

So it’s somewhat easier to rather relate some of the more mundane side shows that I have experienced.  Well, it felt more like I have fallen victim to one of these mundane sideshows, so let me enlighten you about, and warn you against, the extreme sales acumen of some of the locals at Vic Falls.

At the entrance to the falls you find the usual craft market where you can buy stuff that you do not want.  So I decided to go on a little reconnoitre of my own to see what there is with the idea to take my kids there later.  I want to be forewarned of what there is to be found, hence the prior recce.

Big mistake.  Now take heed of good advice.  Do not come near that place.  Do not make eye contact with any of the vendors.  Do not appear to show any interest.  Do not enter the vendor’s stall.  And above all, do not allow the guy to sit you down for a chat!

Isaac explains very nicely to me all his wares on display.  So I explain to Isaac that I’m just looking.  So Isaac then explains to me: “I’m from Zambia, you from South Africa, we’re from the same continent, I give you a good deal.” So I explain again to Isaac I’m not buying, I don’t want a good or a bad deal, I want no deal at all.  Isaac says he understands completely, but just look, here we have the king and the queen of some or other tribe, carved from wood, he proceeds without missing a beat.  Very exotic.  Yes, I understand, but I don’t want to buy anything.  Now because we are from the same continent, Isaac proceeds unfazed, he will give me this very special deal of US$50 for this very cool set of two sculptures.  So very patiently I explain again that I’m just looking, I’ll be back later.  Then Isaac introduces me not only to the king and queen, but also to the son and daughter of said king and queen, carved from this very special wood that you only find in Zambia.

Now there comes a time when one has to admit defeat.  It was now inescapably clear to me that Isaac does not understand what I’m telling him, so I decide it’s time to leave, rather than to be rude.  From a semi-squatting position I try to extract myself from Isaac’s stall, to which Isaac props up one of his little stools underneath me.  I’m not quite sure how this happened, but the next thing I’m sitting instead of leaving, with Isaac facing me on a similar stool.

Now that’s much better, reckons Isaac.  This is our custom to negotiate like this, he explains, and proceeds to introduce me to the rest of the king and queen’s extended family.  By now I am getting seriously concerned.  I mean, this king and queen are breeding as we speak, and there seems to be no end in sight!  I better get out of here.

But Isaac is now getting in the swing of things, explaining to me the rules of the game.  See, he made an opening offer of a mere US$50 for this set of sculptures, but because we are mos now from the same continent he is open for negotiations.  I mean, it’s like Isaac and me are blood brothers, so close we are since we are from the same continent. Oh, and as a special gift he will also wrap this set up nicely for me in last week’s newspaper, all because we are from the same continent.  All I need to do, is to come with a counter offer, says Isaac.  I can trade with money, t-shirts, shoes, anything, he says.  “You just offer me anything, anything, then we negotiate.”  

By this time I am more inclined to tell Isaac that he must be out of his mind if he thinks I’m going to pay him close on R400 for these two stupid sculptures!  But I explain very politely that I do not want to offend him, but I thought more along the lines of US$2 for these two sculptures.  Well, actually I thought I want nothing at all, but I have now given up on explaining that to Isaac.  I can see he does not quite understand that part of my explanation.  In any event, the fact that he is willing to trade in old shoes or a t-shirt just to make the sale also leaves me with a feeling that I cannot buy nothing from him.  There is desperateness (not desperation) in making this sale, but without an attitude of self pity.  To the contrary.  If anything, I was the one with the jannie-jammergat attitude, not Isaac.

Anyway, in the end I pay Isaac US$10 and a Coke for the king and queen of wooden Toyland. Hau, that Isaac, he is very good!

And then, when I presented these very special gifts with all my love to my wife, she accused me of having been bamboozled by Isaac.  Whereas I thought I did rather well.

The rest of Livingstone

 The well stocked Spar could …

Part 4 – The long road home

[Also in Afrikaans @ https://pgjonker.co.za/?p=134]

BOTSWANA & ZAMBIA TOUR 2008

PART 4

 (by PG Jonker)

Katima Mulilo and Caprivi

Day 8

Today we will travel on the Zambian side of the river to enter Namibia at Katima Mulilo.   The borrowed Minus 40 in the back of my bakkie has stopped functioning, and I now have a huge ornamental box taking up space. 

But first we would like to have a look at the falls from a distance.  At the border post to Zimbabwe you receive a free pass, a little scrap paper with a number on it, indicating the number of people in your group.

We walk halfway across the bridge to get a nice view of the Victoria Falls.  What strikes one is the lively trade apparently going on, with vehicles and people crossing the bridge with wares for sale.

 Two of our travel mates each buys themselves a Z$50 000 000 000.  They were advised that this would go a long way to purchase a hamburger and a cool drink.  Quiet, brothers, there goes my billionaire friends.

 Eventually we depart for Namibia.  As we exit Livingstone in a Westerly direction we get charged an exit fee of R30 each.  In Rand, nogal.  We aim for Sesheke, but the GPS voice insists that I should turn around and drive through Zimbabwe.  I ignore her.  When we pass the turn-off to the Kazungula ferry, the voice implores me to take the turn-off, but I ignore her. 

After each such turn-off that you miss, the GPS recalculates the remaining distance to your destination.  But once I passed the Kazungula turn-off the GPS now calculate my distance to Katima Mulilo as 1100km’s.  It bothers me slightly.  Surely the GPS should know there is a border crossing at Sesheke / Katima?  We enter Sesheke.  I do not see any border post.  As we travel through the town I can eventually see Katima getting smaller over my left shoulder, and still there is no border post.  I’m running out of fuel.  Could the GPS know something that I do not know?  For instance, like that there is no border crossing at Sesheke?

Eventually I give a sigh of relief when I find there is indeed a bridge across the river into Namibia!   

The control office is badly marked.  In fact, I don’t think it was marked at all.  A few locals, upon spotting vehicles with foreign number plates, give welcome unsolicited gestures in the direction of the building where you need to attend to when they see you aim for the border without stopping.

The officials on both sides are friendly.  They did confiscate our long life milk, though.  On the Namibia side there is another (unmarked) building where you need to pay your road tax before proceeding. 

Being back in Namibia it feels like back home again.  People speak Afrikaans, you pay in Rand, and the shops look the same as ours.  Ja nee, die Kaap is weer Hollands.

After replenishing our stock and refuelling we head for Namashushu lodge on the Kwando River. 

At the lodge you have the option of staying in luxury bungalows, or to camp.  The ablution to the camp site sports a notice that warns against hippo and elephant movement at night.

This is the last evening for the whole crowd together.  We have a nice potjie and braai, even a few speeches and some farewells.  Indeed, a nice tour was had by all.

Kwando, Rundu, Grootfontein Otavi

Day 9

After a nice breakfast in the lodge we depart the next morning as part of a three vehicle convoy.  We plan to fill up again at Divundu.  Arriving at Divundu there is no petrol station any more.  Eish!  Fortunately we find another petrol station not too far off.  Even a 24h service station.  Well, sort-of. 

Some local boys, clearly school going age, make talk with us, asking for money, and in general behave rather mischievous.

On the road from Divundu to Rundu Dirk realises that he lost 80 litres of diesel from his long distance tank, and Pierre’s air-condition stopped working.  Fortunately my bakkie don’t break down at exotic destinations.  That sommer happens at home.   The vehicles are attended to in Rundu.

At Pupkewitz Toyota in Rundu I could not help but find humor in the close proximity of the ‘customer toilet’ notice to ‘Pupkewitz’.  However, this is only entertaining in Afrikaans.

We decide that I will go ahead and get a place to sleep for all at Grootfontein.  The rest will follow as soon as they have their vehicles fixed.   With the sun still high when we reach Grootfontein we decide to aim for Otavi.  There we find ample place at the Khorab Lodge, about 3km’s South of the town. 

It took some juggling to get the three families and their attachments settled into the various bungalows in a way that the numbers fit the available beds. 

It is this group’s last night together.  From here I will be travelling back home, with the rest of the crowd heading for Swakopmund.

Today we travelled 835km’s.

Otavi to Windhoek

Day 10

We travel down to Windhoek where we will stay with family for the night.  At Otjiwarongo we stop at a shop.  The car watch is armed with a gun.  I kid you not.  I did not even consider not paying him for looking after my car. 

In Windhoek we are just in time to attend the end of the Biltong festival. 

Windhoek to home

Day 11

After a leisurely departure from Windhoek after nine in the morning with the idea to sleep over at Springbok we decide that we’d rather be in our own beds tonight. 

From Mariental I have to contend with a funny noise coming from my clutch every time I have to engage gears.  Fortunately the relative in Windhoek is a banker who knows someone in every town in Namibia, so I have the comfort that he will be able to fix me up with someone should something go seriously wrong with the clutch.   Eventually, back at home, I had to have the spiggot bearing replaced, whatever that might be.

At Vioolsdrif, for the first time on the tour, we encounter an official with an attitude, but nothing serious.  On the Noordoewer side …

Deel 1 – Kaap na Kasane

[Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=192]

BOTSWANA & ZAMBIË TOER 2008

Deel 1

(deur PG Jonker)

Vooraf

Ek en Marga droom al jare lank van ‘n toer Botswana en Victoria Valle toe.  Toe die geleentheid hom dus voordoen met vriende en familie wat so ‘n toer gaan doen het ons besluit dis nou tyd om by daardie konvooi in te val.

Vertrek

Dag 1 – Op pad

Ons vertrektyd word ‘n bietjie gefnuik met dié dat twee van die skoliere op die toer nog op die oggend van die vertrek moet eksamen skryf.  So teen  11h00 die oggend kom ons dus by die huis weg.  Van die sewe voertuie in die konvooi is daar net twee wat saam-saam sou ry die hele pad.  Verder ry elkeen maar vir eers op sy eie.

Laataand kom ons in Kimberley aan.  Ons was onsuksesvol om enige van die ander voertuie in te haal.  Teen half-tien die aand is daar geen oop wegneemete-plekke meer in Kimberley nie.  Ons moet maar tevrede wees met die laaste paar dag-oud toebroodjies vir aandete.  Die akkommodasie by die Kalahari Lodge was baie lekker gerieflik, kompleet met ‘n man wie ons R50 betaal om ons bakkie met al ons goed in op te pas.

Dag 2 – Nog steeds op pad

Vroegoggend eet ons ‘n goeie ontbyt by ‘n vulstasie.  Ons moet darem inhaal op gisteraand se karige aandete.  Ons hoop om deur die loop van die dag die res van die geselskap in te haal. 

Ons roete neem ons deur Schweizer-Reneke, Coligny, Ventersdorp, Rustenburg, Thabazimbi, Ellisras (nou Lephalale).  Sommige dorpe waar ons deur ry het nou belastingbetalersboikotte.  Mens kan nogal sien hoekom.  Dis nou nie asof ek enigsins die Wes-Transvaal wil afkraak nie, maar ek het nou maar gereken, in die winter lyk die Boland so bietjie mooier.  Maar dis dalk nou maar net vir my. 

Waarom daar verkeersreëls in Rustenburg is weet nugter.  Ek is die enigste bestuurder wat die padreëls en die spoedbeperking nakom.  Op die mees verspotte plekke is daar 80km/h beperkings.  Maar ek besef later dis om my te beskerm teen die plaaslike bestuurders.  Byvoorbeeld, as jy hou by die absurde spoedbeperking van 80km/h op ‘n oop stuk pad, dan is dit baie makliker om ‘n kop-aan-kop botsing met ‘n taxi te vermy wat teen ‘n blinde hoogte ‘n ander taxi verbysteek en rustig in jou baan aangery kom.  Dit gebeur meer as een keer.  Nie die taxi-bestuurders of hulle passasiers lyk enigsins gepla nie. 

Ons bereik teen laatmiddag Lephalale.  Met selfoonoproepe kan ons agterkom dat die grootste gedeelte van die konvooi (nou al 5 motors in totaal) almal in Lephalale is.  Die laaste twee voertuie sal later aansluit.  Ten spyte van die feit dat die dorp nie onnodig groot is nie, kry ons mekaar net nie opgespoor nie, gaan wag ons maar later buite die dorp vir die konvooi.  Ons val agter in.

Die leiervoertuig ry voet in die hoek.  Dis later donker.  ‘n Paar afdraaie verder is ons nie meer seker of ons nog die regte string voertuie volg nie.  Verby Swartwater kom ons donkeraand by Mareba Lodge aan waar ons die twee nagte sal oorbly voor ons Suid-Afrika verlaat. 

Dag 4 – Botswana

Na twee ontspanne nagte by Mareba Lodge vertrek ons vir Botswana.  Ons kruis die grens by die Zanzibar grenspos.  En nee, ons is nie naby Zanzibar nie, maar dis wel die grenspos se naam. 

Dit vat ‘n tydjie om die papierwerk van die sewe voertuie te doen.  Dan is ons deur die laagwaterbrug oor die Limpopo rivier.  Daar loop water, maar gelukkig nie veel nie. 

Aan die Botswana kant besef Henk sy houer met al sy paspoorte en motor-registrasie-papiere is weg.  Dan onthou hy die laaste plek waar hy dit hanteer het was agter by sy bakkie.  En sowaar, daar sit die sak nog rustig op die agterste buffer.  Mens kan dalk hierdie plekkie vir jou skoonma oorweeg. 

Bestuursgewoontes maak dat daar ‘n natuurlike seleksie plaasvind, en die konvooi verdeel in drie groepe.  Ons vorm die agterhoede saam met twee ander voertuie.  Die agterosse. 

Dit was onmoontlik om Pulas in die hande te kry voor ons vertrek uit Suid-Afrika uit.  Ek het ‘n paar Amerikaanse dollars, maar verder is my hoop op my kredietkaart.  Dit is dus met ‘n redelike mate van huiwering wat ek by Francistown se petrolstasie intrek.  Ek wys die joggie al die kaarte wat ek het.  Hy kies sy voorkeur, en gaan voort om petrol in te tap.  Ek hou maar redelik my asem op vir hierdie eerste transaksie, maar daar is geen probleem met die kredietkaart nie.  ‘n Eerste van verskeie gelukkige transaksies in Botswana en Zambië.

Ons tap weer petrol op Nata voordat ons die laaste 300km Kasane toe aanpak.  Dis ‘n lekker breë teerpad.  Aanvanklik.  Later word dit smaller, maar steeds gangbaar.  Later waarsku ‘n bordjie dat daar slaggate voor is.  Maar dis OK, ek ry mos darem ‘n bakkie.  ‘n Kort entjie later waarsku die bordjie ons teen “Severe Potholes”.   Maar dis oraait, my bakkie is mos darem 4×4 reken ek.  Maar die waarskuwing was bietjie misleidend.  Dis meer soos om ‘n klomp potholes te hê met hier en daar ‘n hompie teer rondom.  Dit lyk of al die trokke wat nie meer deur Zimbabwe deur ry nie nou hierdie pad kom stukkend trap.  Vordering is stadig. 

My Marga sit op die agtersitplek vanwaar sy alles behalwe die motor bestuur.  Sy is speelskooltannie, verpleegster, sieketroosters, sjef, tydverdrywer, en ook hulp-bestuurder wanneer nodig.  Al wat ek hoef te doen is om die kar in die pad te hou. 

Teen sononder ry ons verby reusagtige sonneblom landerye met die son wat groot, rond en rooi agter die geel koppe van die sonneblomme sak. Tyd en afstand maak dat ons nie wil stilhou nie. Ons sal hierdie kleurprentjie beslis in ons geheue bewaar.  Asemrowend!

By tye kan mens ‘n goeie spoed handhaaf, maar die pad dra swaar aan vragmotor verkeer.  Heel gereeld kom ‘n groot trok van voor af  in jou baan aangery, want dis ‘n beter baan as syne. Jy hoop maar telkens dat die man betyds terugswaai na sy eie kant toe.

Later vang die donker ons.  Baie gereeld lê daar remmerke in die pad soos iemand vir (vermoedelik) Koedoes uitgeswaai het.  Gereeld sien ons die oë van Koedoes …

Deel 2 – Kazungula na Livingstone

[Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=185]

BOTSWANA & ZAMBIË TOER 2008

Deel 2

(deur PG Jonker)

Dag 6 – Kazungula ferry

Die konvooi vertrek vroegerig om so na as moontlik aan die voorkant van die ry voertuie te kom wat met die ferry wil oorgaan.  Ons kan kies om Zimbabwe toe te gaan, en dan weer van Zimbabwe af in Zambië in.  My reisgenote wat al voorheen hier was vertel my egter Kazungula ferry is ‘n moet vir ‘n ware Afrika ondervinding.  Ware manne doen ferries, verstaan. 

Ons weet reeds daar gaan ‘n tou van omtrent 2 km lank se trokke staan.  Maar gelukkig hoef ons nie agter in te val nie.  Gewone voertuie maak hul eie aparte tou.  Ek het oorweeg om voor in die tou te gaan indruk, oor daar mos nou klaar iemand agter in die tou staan.  Maar besluit toe maar daarteen.

Ons verlaat Botswana vandag.  Van die 300 Pulas wat ek geleen het is daar nog sowaar ‘n paar Pulas oor.  Gelukkig het al die diensverskaffers in Botswana my kredietkaart aanvaarbaar gevind!   Maar nou lê Zambië voor.  Ek het geen Kwachas nie, maar darem ‘n paar US$. Maar ek weet nie of die Zambië Revenue Services so opgewonde daaroor gaan wees as ek in $ probeer betaal nie.

Die formaliteite aan die Botswana kant geskied sonder voorval.  Vandaar ry jy aan na die Chobe rivier toe om op die pont te kom.  Die GPS laat dit baie eenvoudig klink.  Daai girl sê “Drive 600 metres and board the ferry”.  Sommer net so.  Sy was duidelik nog nie by hiérdie ferry gewees nie.  Dalk werk dit so in Europese ferries.

Vir ‘n begin heers daar chaos.  Daar is twee ferries.  Waarvan die een pas gebreek het toe ons daar aankom.  Nou is daar een string lorries en twee stringe voertuie wat verdeel na die 2 ferries toe.  Maar nou wil die string wat na die stukkende ferry toe mik weer terugkom in die ander string wat na die heel ferry op pad is.  En nie almal in die ander tou is opgewonde oor die gedagte dat ‘n ander ou sy kar se neus in daardie ry gaan indruk nie.

Die eerste ding wat jy aantref wanneer jy daar stilhou is ‘n swerm agente wie hul dienste aanbied.  Jacob vertel vir my hy sal my begelei deur die hele proses, en daarvoor moet ek hom ‘n skamele R20 betaal.  Dit klink te goed om waar te wees, en ek klem my beursie al stywer vas.  Mens weet nooit.  Maar Henk stel my gerus, ek kan maar van die manne se dienste gebruik maak – hy doen ook.  So ten minste weet ek dat as daar ? fout kom, dan word ek en Henk ingeloop, en nie net ek alleen nie.

Jacob en sy tjom, wie se naam ek nou vergeet het, gee deurentyd raad.  Ek het ‘n foto van hulle geneem net vir die wis en die onwis – hulle dink dis oor ek so baie van hulle hou dat ek hulle afneem, maar ek het maar net gedog, mens weet nooit wanneer jy dalk nodig het om die manne uit te ken nie.

 Ieder geval, Jacob beduie by geleentheid vir my ek moet my bakkie se neus hier voor in ‘n tou indruk.  Ek maak presies soos Jacob sê en ignoreer almal die ander ouens wat my met hout-oë aankyk.  Jacob lyk vir my altevol soos ‘n man met gesag, so ek maak net wat hy sê. 

‘n Toeroperateur met wie ek daar gesels verduidelike vir my ek moenie van die agente gebruik maak nie.  Maar olliewhile betaal hy self ‘n stewige fooi direk aan ‘n ou op die ferry om hom vroeg op die ferry te kry.  Ek beland in elk geval saam met hom op dieselfde ferry, so ek reken ek het waarde vir my geld gekry.

Aan die Zambië-kant lyk dit nog erger.  Trokke druk voor mekaar in, almal is in almal se pad.  Kleurvolle taal is aan die orde, alhoewel ek nie daardie dialek verstaan nie.   Ek val in die tou in waar Jacob vir my beduie.  Nie dat ek weet wat ek doen nie.  Ek maak net soos hy sê.  Op ‘n stadium prop Jacob 200 000 Kwachas in my hande en beduie waar ek dit moet gaan inbetaal.  Maar die amptenaar agter die toonbank is verdiep in die koerant en ignoreer my.  Jacob vat my om die gebou na ‘n venstertjie aan die agterkant.  Daar sit ook ‘n amptenaar en koerant lees.  Die amptenaar help die man voor my.  Ek wag vir hom om “Next!”, of iets in dier voege te roep,  maar dit gebeur nie.  Nee, die man sit rustig agteroor en begin sy koerant lees met my wat voor sy venstertjie vir hom staan en wag.  Jacob kom weer tot my hulp en beduie hoe mens dit doen.  Jy druk jou kop deur die venster en plak die papier met die geld voor-op-die-wa voor die amptenaar se neus neer.  In reaksie waarop hy dan gesteurd opkyk van sy koerant af en verveeld jou kwitansie doen.

 Ek begin nou so half vir Jacob vertrou.  Uit die kwitansies wat hy my gee kan ek sien dat hy die US$20 vir die ferry namens my betaal het, plus 225 000 Kwachas se versekering.  Dis nou benewens die 200 000 Kwachas in kontant wat hy in my hande gestop het.  Nou verstaan ek hoekom Jacob so mooi na my kyk.  Hy het al ‘n koel R1200 in my geïnvesteer, en hy kyk bloot mooi na sy belegging.  Tot tyd en wyl ek hom terugbetaal het gaan hy my nie onder sy oë laat gaan of my versaak nie.  Wel, dit werk vir my!

Uiteindelik is al die papierwerk gedoen.  Ons ry deur die hek waar Jacob en sy pel vir ons staan en wag om te verreken.  Gelukkig het ek teen die muur gesien die wisselkoers is ZKW3400 vir ‘n US$.  En nou kom ek agter hoe Jacob eintlik sy geld maak.  Daardie R20 fooi van hom is net die decoy.  Jacob werk uit hoeveel Kwachas hy my voorgeskiet het, en deel deur 2600.  Ek reken nee, hy moet deur 3400 deel, dis wat op daai bordjie staan.  Jacob lig sy prys na ZKW3000 vir ‘n …

Deel 3 – Rondom die Valle

[Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=183]

BOTSWANA & ZAMBIË TOER 2008

Deel 3

 (deur PG Jonker)

Victoria Valle

The Smoke that Thunders.  Inderdaad.  Vandag besoek ons Victoria Valle toe.  Die eintlike doel van ons hele toer.   

Ons het 2 poncho’s by ons.  Ons huur ‘n verdere 3 poncho’s een US$2 per kop.  ‘n Wyse besluit blyk dit.  Jy reën nat van alle kante af.  Ons het vooraf die kameras in jiffy-sakkies gesit om teen die nat te beskerm.  Die gevolg is natuurlik erg onindrukwekkende foto’s, maar dit vertel darem die storie.  Of tot die mate wat mens hierdie skouspel op film kan vaslê. 

Ses-jaar oud Chris-Jan word angsbevange vir die misreën en die gedonder rondom hom en ek moet hom op ‘n stadium gryp en terughardloop na stiller en droër grond toe om hom te kalmeer.

Die Valle is doodgewoon awesome.  Amper heilig, groots.  Mens sien baie foto’s van die plek, maar om self daar te staan en jou eie foto te neem en dit waar te neem is moeilik om te beskryf.  Ek aanvaar manne soos Dana en Breyten het die vermoë om dit mooi te beskryf.  Ek is bevrees ek sal moet volstaan deur te sê dis eenvoudig f….rek indrukwekkend. 

Verkoopsvernuf

By die ingang na die valle is daar die gebruiklike stalletjies waar mens goed kan koop wat jy nie wil hê nie.  Ek gaan kyk wat daar is met die idee om later die kinders te bring om te kom koop.  Groot fout.  Luister nou na goeie raad:  moenie oogkontak maak met die vendors nie.  Moenie naby kom nie.  Moenie lyk of jy belangstel nie.  Moenie in die man se hokkie ingaan nie.  Moet onder geen omstandighede lyk of jy selfs eers later gaan belangstel nie.  En bowenal, moenie lat daai man jou laat gaan sit nie! 

Isaac verduidelik vir my mooi van al sy ware.  Ek verduidelik ek wil net kyk.  Hy verduidelik, “I’m from Zambia, you from South Africa, we’re from the same continent, I give you a good deal.” Ek verduidelik ek wil nie ‘n goeie of ‘n slegte deal hê nie, ek wil niks hê nie ek wil net kyk.  Nee, dis reg verduidelik hy, hy verstaan, maar sien, hier het ons nou die koning en die koningin van een of ander tribe uit hout uit gekerf, verduidelik hy.  Baie eksoties.  Ja, ek sien, maar ek wil niks koop nie.  Maar omdat ons mos nou van dieselfde kontinent is gaan hy my hierdie special deal gee van US$50 vir hierdie pikante stelletjie van twee.  Ek verduidelik nou weer mooi ek wil net kyk, sal later terugkom.  Hy stel my voor aan die koning en die koningin se seun en dogter, ook gekerf uit die spesiale hout wat jy net in Zambië kry. 

Ek probeer my so half gehurk uit die hokkie uitkry, waarop Isaac ‘n stoeltjie onder my boude indruk en vir homself ook ‘n sitplek kry op ‘n soortgelyke stoeltjie.  Daai is onse custom om so te onderhandel, verduidelik hy vir my en gaan voort om my aan die res van die koning en koninging se extended family voor te stel.  Ek raak benoud.  Daai koning en koningin is besig om aan te teel omtrent soos ek daar sit.   Ek wil net wegkom.

Nou verduidelik Isaac vir my eers die reëls van die spel.  Sy openingsaanbod is ‘n skamele US$50 vir hierdie stelletjie bestaande uit die koning en koningin, maar oorlat ons mos nou van dieselfde kontinent af kom (jy kan maar sê ons is bloed broers, man, so close is ek en Isaac met dié dat ons van dieselfde kontinent af kom) is hy oop vir onderhandeling.  En, reken hy, as ‘n spesiale toegif sal hy die gesinnetjie mooi in ‘n pakkie koerantpapier vir my toedraai ook, oorlat ons mos nou van dieselfde kontinent af kom.

So al wat ek nou moet doen, is om ‘n teenaanbod te maak.  Ek kan trade met geld, t-shirts, skoene, enige iets, verduidelik hy. “You just offer me anything, anything, then we negotiate.”  Nou wil ek vir Isaac verduidelik dat hy heeltemal be…..  die kluts kwyt is as hy dink ek gaan R400 betaal vir daai twee simpel beeldjies.  Maar ek verduidelik nou mooi hoflik vir hom ek wil hom nie beledig nie, maar ek het nou meer gedink aan US$2 vir die beeldjies saam.  Wel, eintlik het ek gedink ek wil niks hê nie, maar ek het opgegee om dit vir hom te verduidelik.  Ek kan mos sien daai man verstaan nie daai nie.  In elk geval, die feit dat hy bereid is om vir ou skoene en t-shirts ook besigheid te doen het my ook laat voel ek kan nie heeltemal niks koop by hom nie. 

Anyway, die einde van die storie is dat ek hom US$10 en ‘n blikkie Coke betaal vir die koning en die koningin van houtspeelgoedland.  En ek wou wraggies niks koop nie.  Daai Isaac, hy is baie goed!

Later bied ek hierdie baie spesiale geskenke met liefde vir Marga aan.  Sy beskuldig my dat ek my laat inloop het.  Eisj!  En ek het gedink ek het heel goed gevaar.   

Die res van Livingstone

Marga gaan koop ‘n paar goedjies in die Spar.  Met die betaalslag roep sy my nader.  Die rekening beloop 133 090 Kwachas!  Sproing!!  Maar omgereken na Rande klink dit na ‘n meer verteerbare ongeveer R330.

Die aand eet ons by die Ocean Basket.  Ons parkeer in ‘n omheinde area, met ‘n wag aan diens.  Dié sit sommer reg langs die bakkie op ‘n stoel. 

Vanweë ‘n gesamentlik ongesteldheid na die middag se ete gaan slaap almal behalwe ek en Hardus in die bakkie nadat hulle rooibostee en toebies bestel het.  Later gaan kyk Hardus of hulle oraait is, en kom rapporteer dat almal by die bakkie rustig slaap.

Die wag ook.

Vervolg in Deel 4…

Deel 4 – Die Lang pad huis toe

[Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=181]

BOTSWANA & ZAMBIË TOER 2008

Deel 4

 (PG Jonker)

Dag 8 – Katima Mulilo en Caprivi

Vandag reis ons aan die Zambië kant tot by die grensoorgang by Katima Mulilo.  Die dorp aan die Zambië-kant is Sesheke.  Met die oppak kom ek agter my geleende Minus 40 het ophou werk.  Nou het ek ‘n reuse groot ornamentele koelboks wat die plek vol staan agter in my bakkie. 

Voor ons ry wil ons darem nader gaan loer na die Zimbabwe-kant toe.   By die grens kry ons ‘n gratis pas om op die brug op te stap.  Dis ‘n klein papiertjie waarop ‘n getal “5” op staan om te wys jy is ‘n groep van vyf. 

Daar is ‘n lewendige handel van goedere oor die brug.  Op laerskool het die juffrou eendag gevra wat beteken ‘lewende hawe’.  Toe het ek verduidelik ‘Kaapstad is ‘n lewende hawe’.  Dit was toe die verkeerde antwoord.  Maar op hierdie trant sou mens kon sê dat hierdie brug ‘n lewende hawe was, as dit nou ‘n hawe was in plaas van ‘n brug.  Dit is duidelik dat daar wel entrepreneurs is wat munt kan slaan uit enige situasie, in hierdie geval, die inploffing van Zimbabwe.  Waarmee hulle betaal weet ek nie, want iemand soek Zim dollars nie. 

Lede van ons toergeselskap is oor Zimbabwe toe om vir hulle elkeen ? Z$50 000 000 000 [vyftig-duisend miljoen] noot gaan koop.  Die nulle laat jou oë bietjie oor mekaar kyk.  Net duidelikheidshalwe:  dit is vyftigduisend-miljoen Zim dollars. Of dan vyftig biljoen Zim dollars, maar dis heelwat minder werd as, sê nou maar, Amerikaanse dollars.  Menere van Coller en Jordaan is derhalwe nou multi-biljoenêrs.  Stil, broers, daar gaan die manne nou verby.

Ons vertrek Weswaarts en mik vir Sesheke.  Maar eers moet ons ‘n ‘exit fee’ betaal van R30, nogals in Rande gekwoteer.   Sesheke is ? mistroostige dorp, oorkant die rivier van Katimo Mulilo.  Eers nadat jy oor die brug is, kry jy die grensbeheerpos.  Dié is besonders swak gemerk.  Vrywilligers wat langs die pad sit, minding their own business beduie maar ongevraag vir jou waarheen jy moet ry wanneer hulle sien jy mik vir die Namibië grenspos voordat jy aangemeld het aan die Zambië-kant se geboutjie.  Dit kos ons ‘n slag omdraai om by die regte gebou aan te meld.

Die beamptes is vriendelik aan beide kante. Veral die ou wat al ons melk – boks melk nogal – gekonfiskeer het.  Hy het darem gesê die kinders kan dit drink, maar ek kan dit nie verder saamry nie.  

Nadat jy klaar is aan die Namibië kant moet jy weer by ? verdere (ongemerkte) geboutjie aandoen om jou padbelasting te betaal.  Dit sou maklik wees om dit heeltemal mis te ry as jy nie lekker kan hoor soos ekke nie.  Gelukkig hoor die res van die mense in ons outfit darem oraait en beduie hulle my ek moet nog gaan betaal.

Ek laai die familie by ‘n winkelsentrum af, terwyl ek petrol gaan intap.  En skielik voel die Kaap weer Hollands.  Die winkel lyk nes ons s’n.  Die mense praat Afrikaans, my debietkaart werk weer sonder dat ek eers nodig het om navraag te doen.  Selfs ons Rande werk hier.  Dit voel maar soos by die huis.

Hiervandaan is ons vort na die Kwando rivier.  Ons draai af by Kongola, Suidwaarts.  Ons slaap die aand by die Namashushu Lodge.  Dit is ons laaste aand wat die hele toergroep bymekaar is.  Môre verdeel die groep in 3.  Ter wille van ‘n vroeë begin slaap ons in die bungalows, eerder as om te kamp.  Ons wil môre vroeg aanstoot.  Die aand eet ons almal vir oulaas saam om die kampvuur.  By die ablusie-blok is ‘n bordjie wat waarsku teen nagtelike bewegings van olifante en seekoeie.

Met enkele toesprake en dankseggings groet ‘n “losse konfederasie van vriende” mekaar laataand.

Dag 9 – Kwando, Rundu, Grootfontein, Otavi

 Na ‘n vroeë ontbyt mik ons saam met twee ander voertuie Weswaarts.  Die GPS begelei ons na die petrolstasie in Divundu.  Die gebou is nog daar, maar niks pompe nie.  ‘n Klein entjie verder is daar wel petrolpompe.  Gelukkig.  My bakkie sou dit, selfs teen ‘n baie skaflike 7km/l, nie tot by Rundu gemaak het nie.  ‘n Paar ongeleerde plaaslike laaities hang daar rond en bedel geld en raak ongepoetshede kwyt.

Tussen Divundu en Rundu begin die een Prado se lugversorger ophou werk, en die ander een se langafstand tenk lek sy 80 liter diesel uit.  Ons doen op Rundu aan vir herstelwerk.  

Gelukkig breek my bakkie nie op veraf eksotiese plekke nie (nee, hy breek sommer naby my huis), en ons gesin ry vooruit om slaapplek te gaan verken. 

Toe ons by Grootfontein petrol intap sit die son nog hoog.  Ons hou deur en soek blyplek by Otavi.  Ons volg die GPS instruksies na die Khorab Lodge so 3km Suid van die dorp.  Dit is ‘n baie lekker plek waar ons almal slaapplek kry.  So ‘n driekwartier later sluit die twee Prados ook weer by ons aan.  Hiervandaan breek die drie voertuie ook op in twee rigtings.  Ons ry alleen huis toe. 

Dag 9 en 10 Otavi na Windhoek, dan huis toe

Ons ry deur Windhoek toe waar ons by familie oornag.  Ons woon selfs die laaste stuiptrekkings van die Biltongfees by.  Dis leker om die aand in ? huis te slaap. 

Die volgende dag vertrek ons eers na 09h00 uit Windhoek uit.  Ons wil nie te vroeg vertrek nie, want ons beoog om op Springbok te slaap.  Ons is egter nog nie by Mariental nie, toe het ons al besluit ons beddens roep ons.  Vanaand wil ons in ons eie huis slaap.  Van Mariental af moet ek saamleef met ‘n dreigende geluid in my koppelaar elke keer wat ek dit intrap.   Ons is nou op ons eie, en dit laat my met ‘n effe senuwee-agtigheid.  Gelukkig gebeur niks nie en kon ek later tuis die spigot bearing (wat dit ookal mag wees) laat vervang.

By Noordoewer tref ons vir die eerste keer op die toer iemand met ‘n houding aan.  Darem niks ernstigs nie, dalk het die man net ‘n slegte dag gehad. 

Nadat ons vir 11 dae nie ‘n wolkie gesien het nie, ry ons in stormreën en vloede in.  In die donker sien ons later ‘n waterwolk …

Veldherstelwerk

[Also in English @ https://pgjonker.co.za/?p=118]

Waarnemings deur ‘n nie-meganies onderlegde reisiger

[Gepubliseer as ‘n brief in LW, April 2010]

Johnie Jonker skryf in sy artikel Softroading the Dunes (Leisure Wheels, Maart 2010) die volgende:  “Predicting what other spares could be required would at best be a hit and miss affair, so forget about them and rather think on your feet when faced with a problem.”

Nou net mooi dáár lê die knoop vir ouens soos ek.  I het moeite om my bakkie se wiele om te ruil, nevvermind om op my voete te dink as ‘n probleem opduik.  Dus, vir my, is die eerste ding op my beplanningslys om daai meganies-geöriënteerde ou saam te vat wat die op sy voete-dink ding kan doen, ingeval iets verkeerd gaan. 

‘n Paar jaar gelede was ons deel van ‘n groep van drie gesinne wat op ‘n toertjie Richtersveld toe is.  Dit was my eerste 4×4 toer.  Ek het selfs ‘n swaardiens grootte hoogligdomkrag wat iemand op ‘n dag daar by my gelos het.  Teen die tyd was alles egter ingepak is en ons moet besluit wie van ons gaan die domkrag saamneem, het ons besluit dat (a) nie een van ons het meer plek vir die domkrag nie, en (b) ons gaan liewer uit die moeilikheid uit probeer bly.  Dus bly die swaardiens hoogligdomkrag tuis.  Miskien gee dit nou ook ‘n aanduiding hoe ernstig ons van plan was om rof te viertrek.  Dit was gebiedend dat my vriend Frikkie op hierdie toer moes saamgaan.  Die ou wat die op jou voete-dink ding moes doen. 

Kort voor ons vertrek het my splinternuwe tweedehandse bakkie ‘n klep gebrand wat ek laat regmaak het.  Op presies 1000km’s, is ek gesê, moet die enjin ge-retorque word.  En teen die tyd wat ek die 1000km merk sou bereik sou ek net mooi by Port Nolloth wees, en ver van die werktuigkundige af wie die werk gedoen het.  Maar Frikkie is daai ous.  Ons huur dus ‘n huis met ‘n motorhuis by McDougal’s baai buite Port Nolloth sodat Frikkie die nodige kan doen die oggend voor ons vertrek vir Richtersveld. 

Ek kyk die oggend in verwondering hoe Frikkie dit doen.  Dis amper soos daai storie van “In die woud is daar ‘n huisie, in die huisie is ‘n kamer, in die kamer is ‘n kas….” en so aan, totdat jy uiteindelik by die deel van die enjin kom waar die werk gedoen moet word.  Nou en dan gee ek vir Frikkie ‘n moersleutel of iets aan wat ek darem met die derde probeerslag (dalk) korrek identifiseer.  Nadat ons tuis gekom het, het ek besef dat die die syfers in voet-ponde vir Frikkie gegee het, in plaas van in Newton meter, met die gevolg dat die re-torque teen die verkeerde spanning geskied het (te lae wringkrag) en moes die werk oorgedoen word by die werktuigkundige wie aan die enjin gewerk het.

Later op die toer, iewers in die middel van die Richtersveld Nasionale Park, hou my bakkie se afstandbeheer op met werk.  Pieter het gelukkig ‘n vergete spaar stelletjie batterye wat amper pas, maar goed genoeg is om weer die bakkie aan die gang te kry. 

Terwyl ek staan en sweet, egter, het Frikkie klaar uitgewerk waar hy ‘n kortsluting met ‘n skroewedraaier gaan maak om die immobiliseerder te systap.  Plaas hy my sê hy het ‘n alternatiewe oplossing!

[Op foto:  Frikkie, Pieter, PG] 

Na ‘n baie lekker kuier in die Richtersveld verlaat ons ‘n paar dae later die Park deur die Helskloof hek.  By die hek kom Frikkie agter dat daar remolie uitlek by sy regteragterwiel.  Frikkie is nie te bekommerd nie.  Min dinge van ‘n meganiese aard maak hom bekommerd. 

Ons doen aan by Khubus.  Die dorp laat my baie aan Paternoster dink, dis net heelwat verder weg van die see af.  Voor Lekkersing draai ons af na Eksteensfontein. 

Ons doen aan by Eksteensfontein se sakekern.  Die dorpie is bietjie groter as Khubus.  Die kerk staan prominent netjies wit uit.  Daar is selfs ‘n video-winkel.  Geen brandstof nie. Hier kom Frikkie agter sy lekkende remolie is eintlik ewenaar-olie.  Nou vra ek jou, hoe het hy dit geweet?  Die kultivar getoets of iets?  Maar Frikkie is nie te bekommerd nie.

Hiervandaan ry Frikkie voor.  Die pad versleg algaande.  Dit is die tipe sinkplaat wat jy of glad nie moet ry nie, of 65km/h moet ry om ten minste net so elke 3de hobbel van die sinkplaat te vang, in plaas van elke sinkplaat.  Dit skuld verwoed.  Iets tok-e-tok erg onder Frikkie se bakkie.  Hy inspekteer en kom agter dit is sy uitlaatpyp wat losgekom het van die rubber wat dit vashou.  Hy sit dit terug.  Hy is nie te bekommerd nie.  Ons gaan deur die Helskloofpas.  Net voor ons die Helskloofpas verlaat hou Frikkie weer stil om te inspekteer, aangesien die tok-e-tok steeds daar is.  Hy wikkel bietjie aan sy wiele, maar niks is fout nie.  Hy is nie te bekommerd nie.

Ons is net deur die Helskloofpas, gelukkig op ‘n reguit en gelyk stuk pad, sien Frikkie in sy spieël sy regter agterwiel is besig om met die half-as en al uit te skuif.  Hy kry gestop voordat die wiel heeltemal uitval, maar redelik net-net, aangesien daar al ‘n voet of meer an die as uitsteek.  Ek weet nou nie of Frikkie eintlik bekommerd is nie, maar ek dink hy behoort nou al te wees.

Ons hergroepeer en besluit dat Pieter met die res van die toergroep sal gaan kamp maak by Peace of Paradise en dan sal terugkeer om te kom help met die wiel.  Ek bly by Frikkie en sy vrou.  Dit is so 5-uur se kant.  

Die bakkie word opgedomkrag en die wiel afgehaal.  Dit blyk dat die circlip afwesig is.  Die hele half-as (of is dit sommer net die halwe as?) het dwarsdeur die wiel-laer en nog ‘n verdere ring wat hom moet binne hou geforseer.  Die half-as se splines lyk of dit gesmelt het plek-plek.  Die gleuwe word bietjie beter gedokter met ‘n skroewedraaier, ‘n veiltjie en ‘n ystersaaglem.

Frikkie haal solank die agterste dryfas af.  Met behulp van Pieter (wie intussen na so 2 ure teruggekom het) se vuurstok wat van die gasbottel af werk word die wiel-laer eers warm gemaak en ingeslaan.  (Dit klink nou eenvoudig, maar toe het …